Vallen is een groot probleem onder ouderen. In Nederland komt gemiddeld elke 5 minuten een oudere op de spoedeisende hulp door een val (VeiligheidNL, 2024). Eerder onderzoek heeft uitgewezen dat bepaalde fysieke kenmerken (bijv. loopsnelheid) en ook mentale kenmerken (bijv. dementie) het valrisico beïnvloeden. Onderzoekers van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) hebben een concept geïntroduceerd die deze fysieke en mentale vermogens van een persoon samenvat, namelijk de intrinsieke capaciteit (IC). IC bestaat uit verschillende domeinen, namelijk bewegen, cognitie, vitaliteit, psychologie en zintuigen. Voor elk van deze domeinen kan een score worden berekend met één of meerdere meetinstrumenten. Door de scores van de domeinen vervolgens de combineren, kan een IC totaalscore worden berekend, waarbij een hogere score staat voor een beter fysiek en mentaal functioneren (World Health Organization, 2015).
Met behulp van gegevens van 1200 ouderen van de Longitudinal Aging Study Amsterdam (LASA) is gekeken hoe de IC score gerelateerd is aan vallen. Daarnaast is ook gekeken of IC scores verband houden met fysieke activiteit; een andere belangrijke voorspeller van de gezondheid van ouderen.
Uit de analyses is gebleken dat ouderen met hogere IC scores aan de start van de studie een lager risico hadden op een valincident over een periode van 3 jaar. Daarnaast bleek dat hogere IC scores geassocieerd zijn met meer fysieke activiteit over een periode van 3 en 6 jaar. Daarentegen werd geen bewijs gevonden dat het risicoverlagende effect van hogere IC scores op vallen wordt veroorzaakt doordat ouderen met hogere scores meer bewegen.
Samengevat, laten de resultaten van het onderzoek zien dat ouderen met een beter fysiek en mentaal functioneren een lager valrisico hebben en meer bewegen. Deze bevindingen sluiten aan bij eerder onderzoek dat laat zien dat hogere IC scores verband houden met betere gezondheidsuitkomsten bij ouderen. Deze resultaten onderstrepen ook de relevantie van het routinematig meten van de IC van ouderen, bijvoorbeeld bij de huisarts of in een polikliniek in het ziekenhuis. Toekomstig onderzoek moet echter uitwijzen of artsen en patiënten zo’n meting wenselijk vinden en welke voor- en nadelen dit met zich meebrengt.
Het originele (Engelse) artikel: Belimbegovski, W., Schaap, L. A., Linn, A. J., Medlock, S., van Weert, J. C. M., van der Velde, N., van Schoor, N. M. (2025). The longitudinal relationship between intrinsic capacity, falls, and physical activity in Dutch older adults. Archives of Gerontology and Geriatrics, 137:105936. https://doi.org/10.1016/j.archger.2025.105936
Bronnen:
Infographic Valongevallen 65-plussers | VeiligheidNL. (2024). Veiligheid.nl. https://www.veiligheid.nl/kennisaanbod/infographic/infographic-valongevallen-65-plussers
World Health Organization. (2015). World report on ageing and health. World Health Organization.
Foto: Freepik
